In het weekend na 24 mei 2024, nota bene psychosis awareness day, begon ik intense zintuiglijke prikkeling, zeer associatieve gedachten en momenten van piekende verwarring te ervaren. Uiteindelijk ben ik 1,5 week opgenomen in het ziekenhuis vanwege intensieve psychotische episodes.

Psychoses komen best vaak voor. 1 op de 33 mensen. Iedereen kent wel iemand (die iemand kent) die een psychose heeft meegemaakt. Staan we hiervoor open?

Stigmas liggen op de loer. Wat zal er over mij gedacht worden? Word ik na publicatie nog serieus genomen als volwaardig en toerekeningsvatbaar mens? Stigma is een onderdrukkende socialisering. Ik wil een potentiële eenzaamheid en gebrekkige begripswijzen doorbreken.

Psychose is voor velen een eenzame ervaring. Op sommige momenten ervoer ik bovenal herbeleving (van heftige gebeurtenissen). Dit maakte het op momenten schrikbarend lastig om te verbinden en voor mezelf te zorgen.

In een psychose is een persoon heel kwetsbaar. Personen met psychose zijn dan ook eerder slachtoffer van geweld. Ik had het grote geluk dat mijn vrienden en familie om mij heen kwamen staan, als een stam om haar kind. Ondertussen leef ik weer een fijn en zelfs meer verbonden leven. Community, nazorg, zelfreflectie, succesvolle afbouw van medicatie en traumatherapie ondersteunen allen goed. Ook sprak ik zes weken na de psychose over mijn ervaring tijdens het Internationale Dabrowski Congres 2024. Ik duid de desoriënterende psychose zodoende als deel van een voor mij betekenisvol geheel. Als een existentieel proces meer dan een gefixeerde aandoening.

De psychose conceptualiseer ik als een desintegratie. Het voelt alsof ik tijdens het proces iets verloren ben. De aandrang om iets of iemand te moeten of horen zijn in de ogen van een groep, wat tijdens de psychose allemaal niet lukte, is ontspannen. In het gelinkte artikel ga ik hier dieper op in. Het intensieve proces heeft ook veel geboden. Overgave aan de overweldigende reorganisatie van mijn binnenwereld en vertrouwen in de aanwezigheid van dierbaren en andere zorgverleners bleken de basis. Lees hier graag verder. 

Met deze openheid hoop ik de dialoog aan te wakkeren. Praten over psychotische ervaring helpt. Verbinden met personen die deze ervaring kennen, is cruciaal voor welzijn. Zo ontladen we de angst voor de persoon met psychotische episodes. Want ook voor hen is verbinding essentieel in heling en het aanspreken en herkennen van ontwikkelpotentieel. Bovendien, als we er meer over praten, zullen we meer diversiteit in beleving herkennen. Afgestemde zorg waarin er ruimte is voor de existentiële dimensie van wat we doorgaans psychose noemen, dat is belangrijk. Zo voorkomen we het romantiseren noch onnodig medicaliseren van deze precaire, intense processen.

Ik ben Lotte en ik ging door een intense desintegratie, een niet anderszins omschreven psychose. Ben of ken je iemand met een vergelijkbare ervaring?

Lotte van Lith (Foto: Ruud Pos)